خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : عز الدين الآملي 904 ه - )

مقدمه 8

نهج البلاغة ( فارسى )

مقدمه با تائيد خداى دانا و توانا به عقيده روان شناسها « زبان وسيله نمايش و بيان حالات نفسانى » است به همين جهت سخن هر كس معرف شخصيت اوست . به قول نظامى : سخن كز دل آيد بود دلپذير و هر قدر كسى دلش پاكتر و روحش بلندتر باشد به همان نسبت سخنانش دلنشين تر و مؤثرتر مىشود . از طرف ديگر سخن كسانى بيشتر اثر دارد كه خود بدانچه مى گويند عمل كنند و به قول سعدى « واعظ غير متعظ » نباشند . اگر چه گفته‌اند به سخن بايد نگاه كرد كه حالش چيست نه به گزارنده آن ولى ترديد نيست طرز زندگى و خلق و خوى و منش هر كس در كلام او مؤثر است . گوينده‌اى كه خود بدآنچه مى گويد مؤمن و پابند نباشد و گفتار و كردارش بهم نسازد هر چه بگويد كمتر مورد قبول واقع مىشود . سرّ اين كه قرآن روح را تكان مىدهد همين است كه از عالم برين فرود آمده و از زبان « پيغمبر راستگوى » شنيده شده است . در قرآن مكرر به اين موضوع اشاره شده است كه هيچ فردى از افراد بشر نمى تواند سوره‌اى مثل آن بياورد از جمله در آيهء 38 سورهء يونس و 23 بقره و 13 هود به پيغمبر بزرگ اسلام خطاب شده است به كسانى كه در آسمانى بودن قرآن ترديد دارند بگو يك يا ده سوره مثل آن بياورند . داستانى كه مولوى در فيه ما فيه ( به تصحيح استاد فروزانفر ص 162 ) نقل كرده است بهر صورتى كه باشد نشان مىدهد در قرآن رمزى هست كه آن را به اعجاز تعبير كرده‌اند كه به قول شبلى شميل « عقلها را حيران مىكند » ( اعجاز القرآن چاپ مصر ص 144 ) .